Phương pháp phẫu thuật cắt đại - trực tràng - PGS. TS. BS Nguyễn Anh Tuấn

Phương pháp phẫu thuật cắt đại – trực tràng

Đối với ung thư đại – trực tràng, nếu được phát hiện tại giai đoạn sớm, phẫu thuật với mục tiêu cắt bỏ đoạn ruột lấy trọn khối u sẽ giúp cải thiện tiên lượng bệnh rất tốt.

1.Phương pháp phẫu thuật cắt đại – trực tràng

Hai phương pháp cắt đoạn đại – trực tràng đang được áp dụng hiện nay là qua phẫu thuật mở và phẫu thuật nội soi. Tùy vào giai đoạn bệnh và mức độ xâm lấn của khối u cụ thể, cấu trúc giải phẫu của đoạn ruột cần can thiệp, mức độ phức tạp của bệnh lý, kinh nghiệm phẫu thuật viên sẽ cân nhắc lựa chọn phương pháp thích hợp.

Tùy thuộc vào vị trí khối u, sẽ có những chỉ định phẫu thuật đoạn đại tràng, và vét hạch khác nhau. Phương pháp mổ mở truyền thống và phẫu thuật nội soi giống nhau về nguyên tắc phẫu thuật triệt căn ung thư, điểm khác nhau lớn nhất là về phương tiện và cách thức tiến hành.

Phẫu thuật mở

Cách thức

Đoạn đại – trực tràng cần cắt sẽ được phẫu thuật viên tiếp cận qua một đường dài dọc theo ngay đường trắng nằm giữa bụng.

 Ưu điểm

Phẫu trường rộng, kỹ thuật viên thao tác thuận lợi, tiếp cận khối u và đoạn ruột dễ dàng.

Phẫu thuật viên thực hiện trực tiếp nên có thể cảm nhận bằng xúc giác: sờ khối u.

Khuyết điểm

Sẹo mổ dài, nguy cơ nhiễm trùng,thời gian nằm viện kéo dài lành sẹo xấu.

Phẫu thuật nội soi

Cách thức

Đoạn ruột sẽ được can thiệp từ xa quan sát trên màn hình thông qua các dụng cụ nhỏ, tinh vi được đưa vào ổ bụng bởi các đường mổ rất nhỏ trên thành bụng.

Ưu điểm

Hồi phục chức năng đại tràng nhanh, ít đau sau mổ, thời gian nằm viện ngắn, nhanh chóng sinh hoạt lại bình thường, sẹo mổ nhỏ, tính thẩm mỹ cao.

Khuyết điểm

Phẫu trường hẹp, không cảm nhận bằng xúc giác ( tay phẫu thuật viên không thể sờ trực tiếp khối u) đòi hỏi phẫu thuật viên nhiều kinh nghiệm, máy móc thiết bị hỗ trợ tốt.

Tuy nhiên, dù với cách thức nào, nguyên tắc chung cũng đều là sẽ lấy đi đoạn ruột có khối u , vét hạch và phục hồi lưu thông ruột. Nếu không thể khâu nối do vị trí, tình trạng phù nề, viêm nhiễm của tổn thương, phẫu thuật viên sẽ làm hậu môn nhân tạo. Điều này chỉ tạm thời để đại tràng có thời gian lành, sau đó thì sẽ phẫu thuật lại để đóng hậu môn tạm. Trong trường hợp khác, đoạn ruột phải cắt bỏ kéo dài đến tận hậu môn thì sẽ cần tái tạo hậu môn vĩnh viễn trên thành bụng.

 

2. Những gì cần lưu ý về phương pháp phẫu thuật ung thư đại – trực tràng?

2.1. Chuẩn bị trước mổ

Vì đây là cuộc mổ lớn, bệnh nhân cần khám tổng quát chức năng các hệ cơ quan cũng như khám tiền mê vài ngày trước mổ nhằm khả năng chịu đựng được cuộc mổ.

Do mọi sự can thiệp trên đại tràng đều có nguy cơ lây nhiễm cao, ngoài việc vệ sinh phẫu trường bằng cách tắm rửa bằng dung dịch sát trùng Betadine vào đêm hôm trước và sáng cùng ngày mổ, người bệnh cũng được hướng dẫn chuẩn bị đại tràng trước đó để giải thiểu nguy cơ.

Cụ thể là trong vài ngày trước mổ, bệnh nhân cần ăn thức ăn lỏng, mềm để dễ tiêu hóa nhanh. Đến 24 giờ trước mổ, bệnh nhân chỉ được uống nước, như nước đường, nước trái cây, nước thịt luộc và sẽ nhịn ăn hoàn toàn từ nửa đêm trước ngày mổ. Đồng thời, bệnh nhân sẽ được uống thuốc sổ và truyền dịch thay thế để tránh rối loạn nước – điện giải khi tiêu chảy liên tục sau đó.

Ngoài ra, bệnh nhân cũng có chỉ định dùng kháng sinh đường uống một vài ngày trước mổ. Tất cả những điều này nhằm mục tiêu làm sạch đại tràng tối đa để giảm nguy cơ nhiễm trùng từ trong lòng ruột vào ổ bụng trong quá trình phẫu thuật.

2.2. Hồi phục sau mổ

Sau phẫu thuật cắt đại – trực tràng kết thúc, bệnh nhân sẽ được ngưng thuốc an thần và chuyển qua đơn vị chăm sóc hậu phẫu theo dõi sát cho đến khi tỉnh lại trước khi chuyển về khoa.

Để giúp chức năng ruột mau hồi phục, tạo nhu động ruột và làm máu lưu thông dễ dàng, tất cả các bệnh nhân cần được khuyến khích đứng dậy và vận động càng sớm càng tốt ngay trong ngày đầu tiên sau mổ. Chỉ khi được như vậy, bệnh nhân mới được giảm dần nuôi ăn bằng đường tĩnh mạch và bắt đầu ăn nhẹ rồi trở về ăn uống được bình thường khi có dấu hiện trung tiện.

Nếu chức năng ruột hồi phục tốt, vết mổ thuận lợi, thường sau từ một đến hai tuần, bệnh nhân có thể xuất viện. Nếu mổ nội soi thì thời gian này sẽ rút ngắn hơn.