Những lưu ý quan trọng người mắc sỏi thận cần biết

Sỏi thận là một bệnh lý đường tiết niệu xảy ra khá phổ biến nhưng lại không kém phần nguy hiểm, gây nhiều đau đớn cho người mắc, trong nhiều trường hợp còn gây ra nhiều ảnh hưởng khôn lường đến sức khỏe người bệnh. Trong bài viết hôm nay, MEDLATEC sẽ cùng bạn tìm hiểu về căn bệnh sỏi thận và những điều mà người bệnh cần lưu ý.

 

1. Sỏi thận là gì?

Sỏi thận là hiện tượng bệnh lý xuất hiện khi các muối và chất khoáng lắng cặn trong thận và đường tiết niệu. Các chất lắng cặn kết tinh lại với nhau để tạo thành các tinh thể muối khoáng được gọi là sỏi (hay sạn), mà chủ yếu là các tinh thể Canxi. Các trường hợp sỏi nhỏ thường được bài tiết ra ngoài theo nước tiểu và không gây đau. Bệnh nhân thường đau đớn khi gặp phải các trường hợp sỏi lớn và chúng di chuyển từ bể thận xuống niệu quản, bàng quang, gây tổn thương đường tiết niệu người bệnh.

Sỏi thận là hiện tượng bệnh lý xuất hiện các chất lắng cặn trong thận

Sỏi thận là hiện tượng bệnh lý xuất hiện các chất lắng cặn trong thận

Đây là một bệnh lý khá phổ biến, đặc biệt ở các quốc gia vùng nhiệt đới như ở Việt Nam. Ước tính có khoảng 10% nam giới và 5% nữ giới sẽ gặp phải bệnh lý này trước 70 tuổi. Bệnh này còn có nguy cơ cao tái phát ở người có tiền sử mắc bệnh trước đó.

2. Nguyên nhân

Sỏi thận có thể do nhiều nguyên nhân gây ra. Các nguyên nhân chủ yếu thường liên quan đến thói quen sinh hoạt hàng ngày. Có thể điểm qua một số nguyên nhân gây nên bệnh lý này sau đây:

  • Uống ít nước: Khi lượng nước đưa vào cơ thể không đủ sẽ ảnh hưởng đến tuần hoàn thận. Chức năng lọc giảm, nước tiểu đặc với nồng độ các ion và muối khoáng cao, dễ kết tinh tạo sỏi.

  • Ăn uống không phù hợp: Thói quen ăn mặn, ăn nhiều dầu mỡ cũng gây trở ngại đến tuần hoàn thận. Ngoài ra, việc sử dụng nhiều thức ăn chứa các gốc muối (điển hình là oxalat trong môn, cải, cần tây, rau muống,…) cũng làm tăng nguy cơ sỏi thận.

  • Nhịn tiểu: Nhịn tiểu làm nước tiểu tích tụ đầy bàng quang, bể thận kéo theo tích tụ các chất khoáng. Khi thời gian tích tụ kéo dài sẽ dễ hình thành sỏi.

Nhịn tiểu lâu dễ hình thành sỏi trong đường tiết niệu

Nhịn tiểu lâu dễ hình thành sỏi trong đường tiết niệu

3. Triệu chứng

  • Cơn đau xuất phát từ lưng, vùng mạn sườn dưới sau đó lan xuống vùng chậu, vùng bụng dưới. Đây là triệu chứng xảy ra do sỏi lớn di chuyển và cọ xát làm tổn thương đường tiết niệu.
  • Bệnh nhân đi tiểu khó, đau buốt khi đi tiểu. Trong khi đi tiểu, sự di chuyển của nước tiểu kéo theo sỏi thận cũng gây đau cho người bệnh.
  • Tiểu ra máu: là dấu hiệu của tổn thương đường tiết niệu, có thể do sỏi hoặc một số nguyên nhân khác.
  • Nước tiểu màu bất thường hoặc có lẫn cặn: một số trường hợp sỏi nhỏ hoặc sỏi bị vỡ sẽ được bài xuất qua nước tiểu.
  • Tiểu dắt, tiểu són: thường gặp khi sỏi đã di chuyển xuống niệu quản, bàng quang làm tắc đường dẫn nước tiểu. Bệnh nhân thường đi tiểu nhiều lần với lượng nước tiểu ít.
  • Buồn nôn, nôn: do ảnh hưởng của sỏi đến thần kinh vùng bụng, tác động đến hệ tiêu hóa.
  • Sốt, ớn lạnh: Là dấu hiệu của trường hợp sỏi thận gây tắc nước tiểu, nhiễm trùng đường tiết niệu.

Bệnh điển hình bởi những cơn đau lưng, vùng mạn sườn

4. Chẩn đoán và điều trị

Chẩn đoán:

Các phương pháp được sử dụng hỗ trợ chẩn đoán bệnh:

  • Hỏi về các triệu chứng của người bệnh kết hợp với khám lâm sàng, làm các xét nghiệm nước tiểu.

  • Chụp X – quang phát hiện sỏi.

  • Siêu âm ổ bụng phát hiện sỏi và các tổn thương khác ở thận, niệu quản, bàng quang.

  • Chụp cắt lớp vi tính (CT) đường tiết niệu phát hiện sỏi và các rối loạn gây các triệu chứng tương tự.

  • Xét nghiệm X – quang chụp thận thuốc tĩnh mạch UIV (Urographie Intraveineuse): thường áp dụng khi kết quả của các phương pháp trên chưa rõ ràng. Xét nghiệm bao gồm: pyelogram tĩnh mạch, IVP.

Hình ảnh X - quang của bệnh nhân sỏi thận

Hình ảnh X – quang của bệnh nhân sỏi thận

Điều trị:

Với từng trường hợp và mức độ sỏi mà có thể áp dụng những biện pháp điều trị khác nhau. Đối với trường hợp sỏi nhỏ, phát hiện sớm ở các giai đoạn đầu thì có thể sử dụng phương pháp điều trị nội khoa. Bệnh nhân sẽ được dùng các thuốc làm tăng cường bài tiết sỏi ra ngoài. Phương pháp này khá an toàn và hiệu quả cao, được khuyến khích sử dụng trong trường hợp bệnh nhẹ.

Nhưng nếu trường hợp bệnh nặng, sỏi quá lớn gây tắc nước tiểu, tổn thương nghiêm trọng cho bệnh nhân thì cần can thiệp kịp thời bằng các phương pháp ngoại khoa. Các kỹ thuật có thể áp dụng như là: nội soi tán sỏi niệu quản, tán sỏi ngoài cơ thể, tán sỏi qua da,…

5. Thói quen sinh hoạt khoa học để phòng trị sỏi thận

Để phòng trị sỏi thận và có một hệ bài tiết khỏe mạnh, cần phản:

  • Uống đủ nước mỗi ngày. Ở người trưởng thành cần khoảng 2 – 3 lít nước mỗi ngày để có một cơ thể khỏe mạnh.

  • Giảm bớt lượng muối và các gia vị trong bữa ăn hàng ngày.

  • Hạn chế các thực phẩm có thành phần dễ hình thành sỏi.

  • Hạn chế sử dụng các thuốc làm tăng nguy cơ tạo sỏi khi không thực sự cần thiết.

  • Hạn chế dung nạp mỡ, cholesterol vào cơ thể giúp giảm nguy cơ sỏi tiết niệu và các bệnh tim mạch.

  • Không nhịn tiểu, khi có nhu cầu cần giải quyết ngay.

Uống đủ nước mỗi ngày tốt cho sức khỏe, ngăn ngừa bệnh tật

Uống đủ nước mỗi ngày tốt cho sức khỏe, ngăn ngừa bệnh tật

Sỏi thận là một căn bệnh tiến triển âm thầm, nếu không được phát hiện sớm có thể sẽ gây nguy hiểm đến sức khỏe người bệnh. Có thể phòng ngừa bệnh bằng cách tập những thói quen sống khoa học ở trên.

 

Inbox tư vấn trực tiếp bởi PGS.TS. Nguyễn Anh Tuấn tại:

 Website: https://drnguyenanhtuan.com
– Facebook: https://facebook.com/Pgs.Ts.NguyenAnhTuan
 Hotline: 0988.849.234