Béo phì có gây ra ngủ ngáy không? - PGS. TS. BS Nguyễn Anh Tuấn

Béo phì có gây ra ngủ ngáy không?

Ngủ ngáy là triệu chứng xảy ra trong lúc ngủ: vùng họng sau bị hẹp lại. Khi người ngủ hít thở, một lượng khí vào, nhưng do đi qua một vùng hẹp hơn làm các niêm mạc mô xung quanh rung lên tạo nên âm thanh mà người ta gọi đó là ngáy. Vùng hẹp đó có thể ở vùng mũi, miệng hoặc là họng. Những âm thanh này thường gây khó chịu cho những người xung quanh, tuy nhiên người ngủ ngáy lại thường không nghe và biết việc đó.

Ngủ ngáy là một hiện tượng phổ biến, có thể gặp ở mọi đối tượng nhưng chủ yếu hay gặp ở nam giới, nhất là những người có tình trạng thừa cân hay béo phì. Theo cuộc nghiên cứu trên 2.000 người tại Canada có khoảng hơn 70% là nam giới ngáy khi ngủ và hơn 50% là nữ giới. Theo một nghiên cứu khác, khoảng 20% đàn ông dưới 30 tuổi có ngủ ngáy. Tỷ lệ này là 50% ở đàn ông trên 50 tuổi. Cường độ của tiếng ngáy có thể lên tới 80 dbl, tức là bằng tiếng ồn của một máy hút bụi hay tiếng ồn ào của đám đông.

Nguyên nhân bệnh Ngủ ngáy

Mọi trở ngại cho sự lưu thông bình thường của không khí giữa thanh quản và vùng mũi họng đều là nguyên nhân ngủ ngáy. Trong đó những người béo phì có tỷ lệ mắc bệnh ngủ ngáy cao nhất nó là hậu quả của 1 hay sự kết hợp của nhiều yếu tố sau:

  • Mô họng quá lớn: người thừa cân, béo phì có thể bị tích lũy mô mỡ ở vùng hầu họng, khiến cho mô họng quá lớn, làm hẹp khoảng không giữa vùng hầu họng và thanh quản và gây ra tiếng ngáy. Ngoài ra, trẻ em bị viêm amidan và vòm họng lớn cũng thường bị ngáy;
  • Vòm miệng và/hoặc lưỡi gà dài (mô treo ở phía sau miệng): có thể làm thu hẹp khoảng trống từ mũi đến cổ họng. Các cấu trúc giải phẫu này rung lên và va chạm với nhau khiến đường thở bị tắc và gây ra tiếng ngáy;
  • Tắc nghẽn đường hô hấp mũi: Do dị ứng hoặc viêm xoang. Một số người chỉ ngáy trong mùa dị ứng hoặc khi bị nhiễm trùng xoang. Các dị tật mũi như vách ngăn lệch hoặc polyp mũi cũng có thể gây ra tắc nghẽn đường thở, khiến ngủ ngáy xuất hiện;
  • Giảm trương lực cơ trong cổ họng và lưỡi: do các mô liên kết nâng đỡ vùng này bị giãn quá mức, trở nên lỏng lẻo, không giữ được lưỡi ở vị trí ban đầu mà khiến lưỡi bị tụt lại phía sau và che lấp đường thở. Nguyên nhân tình trạng này có thể do giấc ngủ quá sâu, say rượu hoặc do sử dụng một số loại thuốc ngủ gây ra.  Sự lão hóa cũng khiến các cơ vùng này nới lỏng khi ngủ. Điều này lý giải cho sự gia tăng tỷ lệ người ngủ ngáy theo tuổi.
  • Uống rượu: Rượu làm ức chế và gây rối loạn hoạt động của hệ thần kinh trung ương, làm giãn các cơ vùng cổ. Khi tất cả mô và cơ xung quanh cổ họng giãn ra, đường hô hấp dễ đóng lại hơn, dẫn đến ngủ ngáy.
  • Vị trí ngủ: ngáy thường gặp nhất khi nằm ngửa do cổ họng làm hẹp đường thở; đặc biệt là khi nằm ngủ gối đầu cao gây gập cổ.
  • Ngưng thở khi ngủ: ngáy cũng có thể liên quan với tắc nghẽn đường thở. Trong trường hợp nghiêm trọng này, các mô họng ngăn chặn một phần hoặc hoàn toàn đường thở, gây ngáy.
  • Một số dị tật bẩm sinh như cổ họng hẹp, cuống lưỡi to, cuống họng dài
  • Hút thuốc lá nhiều khiến người hút thuốc thường dễ bị viêm họng hơn, và khiến mô dễ bị rung hơn, đường hô hấp dễ bị đóng lại vào ban đêm. Do đó nên tránh hút thuốc trước khi đi ngủ, cũng như bỏ thuốc lá.

Triệu chứng bệnh Ngủ ngáy

Triệu chứng ngáy ngủ có thể chia làm 3 cấp độ:

  • Cấp độ 1: ngáy ít, tiếng ngáy không to và khi nằm nghiêng sẽ ngừng ngáy.
  • Cấp độ 2: ngáy vừa phải, ngáy to hơn và khi nằm ngủ ở tư thế nghiêng sẽ hết ngáy.
  • Cấp độ 3: ngáy rất to ở mọi tư thế nằm ngủ và kèm theo triệu chứng nghẹt thở nhất thời, khiến người ngáy tỉnh giấc với trạng thái mệt mỏi. Mức độ này có thể nguy hiểm tới bệnh nhân

Tác hại của việc ngủ ngáy đến sức khỏe

Người ngủ ngáy làm tăng nguy cơ mắc phải các rối loạn về tim mạch. Nếu chứng ngừng thở kéo dài có thể gây ra:

  • Tình trạng gián đoạn hô hấp thường xuyên mỗi khi ngủ, với mỗi lần ngừng thở có thể kéo dài đến 10 giây do đường thở bị tắc nghẽn.
  • Thức giấc khi ngủ hoặc gián đoạn hô hấp.
  • Ngủ không ngon giấc, bởi tình trạng ngưng thở khi ngủ khiến cho người ngủ luôn phải giữ cho cơ vùng họng luôn vận động để duy trì sự hít thở.
  • Do mất ngủ và khó ngủ xảy ra thường xuyên dẫn đến mệt mỏi, kém tập trung gây ảnh hưởng tới khả năng làm việc.
  • Tình trạng ngừng thở kéo dài có thể dẫn đến tăng huyết áp và gia tăng nguy cơ mắc phải các rối loạn về tim mạch.
  • Giây giảm thiểu sự cung cấp oxy trong máu.
  • Đau đầu kinh niên
  • Béo phì

Ngoài những ảnh hưởng tới sức khỏe của người ngủ ngày mà còn ảnh hưởng tới những người thân xung quanh, gây ảnh hưởng tới mối quan hệ của những người trong gia đình.

Các phương pháp chữa ngủ ngáy hiệu quả

  • Thay đổi tư thế ngủ: Nếu nằm ngửa có thể khiến cho lưỡi và vòm miệng có xu hướng đổ xuống họng gây ngủ ngáy. Nằm nghiêng giúp giảm bớt tình trạng này.
  • Giảm cân: Người thừa cân béo phì thường có nguy cơ ngủ ngáy. Giảm cân là biện pháp giảm ngủ ngáy đã được chứng thực
  • Không uống bia rượu: Tránh uống rượu trước khi ngủ, vì rượu bia gây giảm trương lực cơ bao gồm cả cơ họng.
  • Bỏ thuốc lá do thuốc lá gây kích thích đường hô hấp.
  • Rèn luyện thói quen ngủ nghỉ điều độ: Những người thiếu ngủ làm tinh thần mệt mỏi dễ dẫn đến ngủ ngáy
  • Không nên sử dụng các thuốc an thần hoặc bất cứ loại thuốc nào gây giảm trương lực cơ vùng họng.
  • Thường xuyên thay ga giường, vỏ gối và giữ vệ sinh phòng ngủ: Do bụi nhà có thể là tác nhân gây dị ứng có thể là nguyên nhân gây ngủ ngáy.
  • Ngủ ở vị trí đầu cao: Sử dụng gối cao giúp khai thông đường thở.
  • Không nên ăn nhiều vào bữa tối, hạn chế thức ăn chế biến từ bơ sữa trước khi đi ngủ,
  • Làm thông thoáng đường thở: Dùng thuốc xịt mũi nếu như đang bị viêm mũi gây tiết dịch cản trở đường hô hấp.
  • Sử dụng miếng dán cánh mũi: Ngáy khi ngủ xảy ra khi đường hô hấp bị hẹp hoặc tắc nghẽn. Do đó, người bệnh có thể sử dụng miếng dán cánh mũi để giúp thở qua đường mũi dễ dàng hơn.
  • Sử dụng thiết bị nâng hàm dưới: Ngáy khi ngủ cũng có thể xảy ra khi lưỡi ngăn cản không khí ra vào ở phần cuối cổ họng khi ngủ. Thiết bị nâng hàm dưới có thể sử dụng để nâng lưỡi lên trên trong lúc bạn ngủ.
  • Tập thể dục thường xuyên vừa giảm được cân, lại tăng lượng oxy cung cấp cho não.

Ngủ ngáy có thể do nhiều nguyên nhân gây ra. Cách chữa ngủ ngáy hiệu quả nhất đối với bệnh nhân bị béo phì là giảm cân.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.